نظافت دستگاه اسپرسو؛ راهنمای مرحلهبهمرحله برای دستگاه خانگی و صنعتی
22 ساعت پیش
0
نظافت دستگاه اسپرسو فقط برای تمیز ماندن ظاهر دستگاه نیست. روغن قهوه، ذرات ریز پودر و باقیمانده شیر بهمرور روی پرتافیلتر، بسکت، گروپ هد و نازل بخار جمع میشوند. اگر این قسمتها مرتب تمیز نشوند، ممکن است طعم شات تغییر کند، بوی قهوه مانده احساس شود یا سوراخهای نازل و بسکت بهتدریج مسدود شوند.
البته تمام قسمتهای اسپرسوساز را نباید با یک روش تمیز کرد. پرتافیلتر و بسکت را میتوان مرتب شست، نازل بخار باید بلافاصله بعد از استفاده پاک شود و رسوب داخل مسیر آب هم به روش جداگانهای برای تمیز شدن، نیاز دارد. برنامه نظافت دستگاه اسپرسو خانگی با یک دستگاه صنعتی چند گروپ در کافه کاملا متفاوت است.
در ادامه این مطلب از قهوه ریو، نحوه نظافت دستگاه اسپرسو ساز را مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم؛ به شکلی که بتوانید بیشتر کارهای معمول را بدون نیاز به یک متخصص تعمیرکار دستگاه اسپرسوساز و حتی بدون باز کردن دستگاه انجام دهید و دیگر با خرید دستگاه اسپرسوساز خانگی چالش نداشته باشید.
نحوه نظافت دستگاه اسپرسو ساز
قبل از شروع، بهتر است چند وسیله ساده مخصوص تمیزکاری دستگاه داشته باشید. هنگام تهیه این وسایل، میتوانید قیمت ابزارهای جانبی مرتبط با قهوه را نیز بررسی کنید؛ برای مثال، اگر در کنار دستگاه اسپرسوساز از فرنچ پرس استفاده میکنید، بررسی قیمت فرنچ پرس میتواند به انتخاب بهتر و مدیریت هزینه خرید تجهیزات قهوه کمک کند:
دستمال نرم برای بدنه دستگاه
یک دستمال مرطوب جداگانه برای نازل بخار
فرچه نظافت دستگاه اسپرسو
برس کوچک برای پرتافیلتر و بسکت
ظرف مناسب برای خیساندن قطعات قابل جداشدن
شوینده مخصوص دستگاه اسپرسو
قطعهای به نام بسکت کور (یک فیلتر بدون سوراخ) که فقط در بعضی دستگاهها که قابلیت بکفلاش را دارند، برای شستوشوی داخلی استفاده میشود.
سوزن مخصوص تمیز کردن سوراخ نازل بخار
از مواد شوینده یا رسوبزدا بدون بررسی دفترچه دستگاه استفاده نکنید. محصولی که برای یک اسپرسوساز مناسب است ممکن است برای دستگاه دیگری توصیه نشده باشد.
تفاوت نظافت اسپرسو ساز با رسوبزدایی چیست؟
نظافت و رسوبزدایی یک کار نیستند. هنگام نظافت اسپرسو ساز بیشتر سراغ روغن قهوه، پودر باقیمانده و شیر خشکشده میرویم؛ در حالی که رسوبزدایی برای پاککردن املاحی است که آب در داخل دستگاه باقی میگذارد.
نوع نظافت |
چه چیزی پاک میشود؟ |
قسمتهای اصلی |
|---|---|---|
نظافت معمول | پودر و روغن قهوه | گروپ هد، پرتافیلتر و بسکت |
نظافت نازل بخار | شیر باقیمانده | نازل و سری بخار |
بکفلاش | روغن و ذرات داخل مسیر گروپ | گروپ و مسیر تخلیه |
رسوبزدایی | رسوبات معدنی آب | مسیر آب و سیستم گرمایش |
بنابراین اگر دستگاه هشدار Descale میدهد، شستن پرتافیلتر مشکل را حل نمیکند. برای این کار باید از روشرسوبزدایی اسپرسو ساز برای افزایش عمر دستگاه یا راهنمای
نحوه جرمگیری اسپرسوساز استفاده کنید.
نظافت دستگاه اسپرسو خانگی
برای نظافت دستگاه اسپرسو خانگی لازم نیست هر روز دستگاه را بهطور کامل تمیز کنید. قسمتهایی که با قهوه و شیر تماس دارند باید مرتب پاک شوند و نظافت کاملتر را میتوان متناسب با میزان استفاده انجام داد. اگر در کنار اسپرسوساز از روشهای دمآوری دیگر مانند موکاپات استفاده میکنید، هنگام خرید موکاپات نیز بهتر است به کیفیت قطعات و سهولت نظافت آن توجه داشته باشید.
۱. گروپ هد را آبکشی کنید
اگر نمیدانید «گروپ هد» چیست، همان بخشی از دستگاه است که پرتافیلتر داخل آن قفل میشود و آب داغ از آن برای عصارهگیری قهوه عبور میکند. بعد از عصارهگیری، پرتافیلتر را خارج کنید و چند ثانیه آب از گروپ هد عبور دهید. این کار ذرات قهوهای را که به شاور اسکرین (پاک اسکرین یا همان صفحه فلزی مشبک در گروپ هد که آب را بهصورت یکنواخت روی قهوه پخش میکند) چسبیدهاند، خارج میکند.
اگر اطراف واشر گروپ (واشر گروپ دقیقا همان حلقه لاستیکی دور گروپ هد است که پرتافیلتر داخل آن قفل میشود) هنوز قهوه باقی مانده است، از فرچه مخصوص استفاده کنید. اجازه ندهید پودر قهوه چند روز در این قسمت باقی بماند و خشک شود.
۲. پرتافیلتر و بسکت را بشویید
بسکت را با آب بشویید و سوراخهای آن را بررسی کنید تا با ذرات قهوه بسته نشده باشند. بسکت را هر چند وقت یکبار از پرتافیلتر خارج کنید و قسمت زیر آن را هم بشویید. روغن قهوه معمولاً در بخشهایی جمع میشود که در شستوشوی سریع روزانه دیده نمیشوند.
اگر در دفترچه دستگاه اسپرسوسازی که تهیه کردهاید به این نکته اشاره شده، برای نظافت کاملتر میتوانید قسمتهای فلزی را برای مدت تعیینشده در محلول شوینده مخصوص دستگاه اسپرسو قرار دهید و بعد کاملاً آبکشی کنید.
۳. نازل بخار را بلافاصله تمیز کنید
بعد از هر بار فومگیری شیر، نازل بخار را با یک دستمال مرطوب مخصوص پاک کنید. سپس برای یک یا دو ثانیه بخار را باز کنید تا شیر باقیمانده در سوراخهای نازل خارج شود.
این مرحله را به پایان روز موکول نکنید. وقتی شیر روی نازل خشک شود، جداکردن آن سختتر خواهد بود و ممکن است سوراخهای خروج بخار هم گرفته شوند. اگر سوراخ نازل مسدود شده است، بعد از سرد شدن دستگاه و طبق دفترچه از سوزن مخصوص تمیز کردن نازل استفاده کنید.
۴. سینی چکهگیر را تخلیه کنید
سینی چکهگیر محل جمعشدن آب، قهوه و گاهی شیر است. آن را مرتب خارج کنید، بشویید و قبل از قرار دادن در دستگاه خشک کنید. در دستگاههای دارای ظرف تفاله قهوه هم این بخش را تخلیه و تمیز کنید؛ مخصوصاً اگر دستگاه چند روز بدون استفاده باقی میماند.
۵. مخزن آب و بدنه را تمیز کنید
آب کهنه را مدت زیادی داخل مخزن نگه ندارید. مخزن را مطابق راهنمای سازنده بشویید و اگر فیلتر آب دارد، زمان تعویض آن را بررسی کنید. برای بدنه از دستمال نرم و کمی مرطوب استفاده کنید. مواد شوینده را مستقیماً روی کلیدها، نمایشگر یا قسمتهای برقی اسپری نکنید.
فرچه نظافت دستگاه اسپرسو چگونه استفاده میشود؟
فرچه نظافت دستگاه اسپرسو برای پاککردن پودر قهوه از اطراف شاور اسکرین و واشر گروپ بسیار کاربردی است. عبور آب همیشه نمیتواند ذراتی را که داخل شیارهای گروپ باقی ماندهاند خارج کند.
بعد از جداکردن پرتافیلتر و زمانی که شرایط برای تمیزکاری ایمن است، فرچه را اطراف قسمت داخلی گروپ حرکت دهید. سپس مقداری آب از گروپ خارج کنید تا ذرات آزادشده شسته شوند. بهتر است این فرچه فقط برای گروپ هد استفاده شود و با آن آسیاب، میز یا قسمتهای شیری دستگاه را تمیز نکنید.
آیا اسپرسوساز خانگی به بکفلاش نیاز دارد؟
همه دستگاهها را نباید بکفلاش کرد. این کار فقط برای اسپرسوسازهایی مناسب است که سازنده در دفترچه آنها به Backflush، Cleaning Cycle، Blind Basket یا Cleaning Disc اشاره کرده باشد.
اگر دستگاه شما این قابلیت را دارد، معمولاً بسکت کور یا دیسک مخصوص داخل پرتافیلتر قرار میگیرد و برنامه Cleaning اجرا میشود. در بعضی مدلها شوینده مخصوص هم به مقدار تعیینشده استفاده میشود.
بعد از بکفلاش با شوینده، مرحله آبکشی فقط با آب را کامل انجام دهید تا شوینده داخل مسیر باقی نماند. اگر دفترچه دستگاه درباره بکفلاش چیزی نگفته است، آموزش مربوط به مدل دیگری را روی دستگاه خودتان اجرا نکنید.
نظافت دستگاه اسپرسو صنعتی
نظافت دستگاه اسپرسو صنعتی باید بخشی از برنامه روزانه کافه باشد. تعداد بالای شاتها باعث میشود پرتافیلتر، گروپ هد و نازل بخار خیلی سریعتر از دستگاه خانگی کثیف شوند.
هنگام کار در کافه
در طول شیفت این کارها را مرتب انجام دهید:
بعد از هر شات، تفاله قهوه را خارج کنید.
بسکت و پرتافیلتر را تمیز نگه دارید.
باقیمانده قهوه روی گروپ را مرتب آبکشی کنید.
بعد از هر بار فومگیری، نازل بخار را پاک و تخلیه بخار کوتاه (پرج کردن / خارج کردن بخار باقیمانده) کنید.
برای نازل بخار و سطوح دیگر دستمال جداگانه داشته باشید.
نظافت دستگاه در پایان شیفت
در پایان روز، دستگاه به تمیزکاری کاملتری نیاز دارد:
گروپها را آبکشی و با فرچه تمیز کنید.
بسکتها را از پرتافیلتر خارج و کامل بشویید.
دستگاههای مناسب را طبق دستور سازنده بکفلاش کنید.
در صورت استفاده از شوینده، در پایان چند چرخه آبکشی انجام دهید.
نازل بخار و سوراخهای آن را بررسی کنید.
سینی جمعآوری آب اضافی دستگاه را تخلیه و بشویید.
بدنه دستگاه و سطح گرمکننده فنجان در قسمت بالایی دستگاه را پاک کنید.
در یک کافه بهتر است این مراحل به چکلیست پایان شیفت تبدیل شوند تا نظافت به فرد یا شیفت خاصی وابسته نباشد.
دستگاه اسپرسو اتوماتیک را چگونه تمیز کنیم؟
روش نظافت دستگاه اسپرسو اتوماتیک کمی متفاوت است. بسیاری از این دستگاهها برنامه Rinse و Cleaning دارند و بعضی مدلها واحد دمآوری قابل جداسازی دارند.
اگر دستگاه بخش Brew Unit یا واحد دمآوری جداشدنی دارد، آن را فقط طبق دفترچه سازنده خارج کنید. بعضی برندها توصیه میکنند این قطعه فقط با آب شسته شود و شوینده روی آن استفاده نشود.
در مدلهایی که مخزن شیر یا سیستم اتوماتیک تهیه کاپوچینو دارند، مسیر شیر هم باید مرتب با برنامه مخصوص دستگاه تمیز شود. نکته مهم این است که دستور یک دستگاه اتوماتیک را برای مدل دیگری استفاده نکنیم.
هر چند وقت یکبار باید اسپرسوساز را تمیز کرد؟
فاصله تمیزکاری به تعداد شات و نوع دستگاه بستگی دارد. یک دستگاه خانگی که روزی یک بار استفاده میشود با دستگاه کافهای که صدها نوشیدنی آماده میکند برنامه یکسانی ندارد.
زمان |
دستگاه خانگی |
دستگاه صنعتی |
|---|---|---|
بعد از هر فومگیری | پاککردن نازل بخار | پاککردن و Purge نازل بخار |
بعد از استفاده | آبکشی گروپ و پرتافیلتر | نظافت مداوم گروپ و پرتافیلتر |
پایان روز | تخلیه سینی و شستن قطعات مصرفشده | نظافت کامل دستگاه |
هفتگی | نظافت عمیق قطعات | نظافت عمیق پرتافیلتر و بسکت |
بکفلاش | طبق دفترچه دستگاه | معمولاً طبق برنامه روزانه سازنده |
رسوبزدایی | طبق سختی آب یا هشدار دستگاه | طبق برنامه سرویس و کیفیت آب |
برای پاسخ دقیقتر به سؤال هر چند وقت یکبار باید اسپرسوساز را تمیز کرد؟ بهتر است دفترچه مدل دستگاه هم بررسی شود؛ چون بعضی دستگاهها خودشان زمان Cleaning یا Descale را اعلام میکنند.
چه کارهایی را هنگام نظافت دستگاه اسپرسو انجام ندهیم؟
بعضی اشتباهها میتوانند به دستگاه آسیب بزنند یا حتی خطرساز باشند. برای نظافت ساده و معمولی نیازی به بازکردن بدنه وجود ندارد.
از این کارها خودداری کنید:
دستگاه را برای تمیزکاری معمول باز نکنید.
بکفلاش را روی دستگاهی که برای آن طراحی نشده انجام ندهید.
نازل داغ را با دست لمس نکنید.
سیم یا ابزار نامناسب داخل سوراخ نازل فرو نروید.
شوینده و رسوبزدا را با یکدیگر مخلوط نکنید.
مواد پاککننده را مستقیم روی قطعات برقی اسپری نکنید.
مقدار شوینده را بیشتر از دستور محصول نریزید.
بدون بررسی دفترچه از سرکه یا ترکیبهای خانگی استفاده نکنید.
اگر دستگاه دچار نشتی، خطای برقی یا مشکل داخلی شده، نظافت جای تعمیر را نمیگیرد. در این شرایط بهتر است دستگاه توسط فرد متخصص بررسی شود.
چکلیست ساده نظافت روزانه اسپرسوساز
اگر بهطور خلاصه بخواهید یک چکلیست همیشگی برای نظافت دستگاه اسپرسو داشته باشید، بعد از پایان کار این موارد را بررسی کنید:
گروپ هد آبکشی شده باشد.
پرتافیلتر و بسکت، قهوه مانده نداشته باشند.
نازل بخار پاک و Purge شده باشد.
سینی چکهگیر خالی و تمیز باشد.
بدنه دستگاه لکه شیر و قهوه نداشته باشد.
در دستگاه صنعتی، برنامه بکفلاش طبق دستور سازنده اجرا شده باشد.
همین چند کار اگر مرتب انجام شوند، از جمعشدن لایههای قدیمی قهوه و شیر جلوگیری میکنند و نظافت عمیق دستگاه را هم آسانتر خواهند کرد.
جمعبندی
نظافت دستگاه اسپرسو باید از همان لحظهای شروع شود که عصارهگیری قهوه انجام میشود. آبکشی گروپ، شستن پرتافیلتر و بسکت، پاککردن فوری نازل بخار و تخلیه سینی چکهگیر مهمترین کارهایی هستند که میتوانید بدون نیاز به تعمیرکار انجام دهید. در دستگاه صنعتی، به دلیل میزان استفاده بیشتر از دستگاه، این کارها باید در طول شیفت و پایان هر روز تکرار شوند.
بکفلاش و رسوبزدایی هم جای نظافت معمول را نمیگیرند و باید فقط طبق دستور سازنده انجام شوند. اگر نظافت دستگاه اسپرسو به یک برنامه ثابت تبدیل شود، هم کار تمیزکاری سادهتر میشود و هم باقیمانده روغن قهوه و شیر فرصت جمعشدن در قسمتهای مختلف دستگاه را پیدا نمیکند.
سوالات متداول
نظافت دستگاه اسپرسو چگونه باید باشد؟
بعد از استفاده، گروپ هد را آبکشی کنید، پرتافیلتر و بسکت را بشویید و نازل بخار را پاک و Purge کنید. نظافت عمیقتر را متناسب با میزان استفاده و دستور دستگاه انجام دهید.
هر چند وقت یکبار باید اسپرسوساز را تمیز کرد؟
قسمتهای در تماس با شیر باید بعد از هر بار استفاده تمیز شوند. پرتافیلتر، بسکت و گروپ هم باید مرتب پاک شوند و دستگاه صنعتی در پایان هر روز به نظافت کاملتری نیاز دارد.
آیا همه دستگاههای اسپرسو نیاز به بکفلاش دارند؟
خیر. فقط دستگاههایی را بکفلاش کنید که سازنده این قابلیت را برای آنها در نظر گرفته است. وجود بسکت کور یا Cleaning Cycle میتواند یکی از نشانههای این قابلیت باشد.
نازل بخار را چگونه تمیز کنیم؟
بلافاصله بعد از فومگیری شیر، سطح نازل را با دستمال مرطوب مخصوص پاک کنید و چند لحظه بخار را باز کنید. برای گرفتگی سوراخها فقط از ابزار توصیهشده سازنده استفاده کنید.
شوینده اسپرسوساز با رسوبزدا فرق دارد؟
بله. شوینده مخصوص قهوه برای پاککردن روغن و باقیمانده قهوه است؛ رسوبزدا املاح معدنی داخل مسیر آب را پاک میکند.
آیا میتوان برای نظافت اسپرسوساز از سرکه استفاده کرد؟
برای همه دستگاهها توصیه نمیشود. نوع محلول باید طبق دفترچه همان برند و مدل انتخاب شود؛ بنابراین بهتر است از دستورهای عمومی اینترنتی برای همه اسپرسوسازها استفاده نکنید.
دستگاه اسپرسو اتوماتیک را چگونه تمیز کنیم؟
برنامههای Rinse و Cleaning خود دستگاه را اجرا کنید و مخزن شیر یا واحد دمآوری را طبق دفترچه همان مدل تمیز کنید. ساختار دستگاههای اتوماتیک برندهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارد.
