روش تمیز کردن آسیاب قهوه؛ صفر تا صد نظافت آسیاب قهوه برقی و دستی

روش تمیز کردن آسیاب قهوه فقط خالی‌کردن پودرهای باقی‌مانده از مخزن نیست. بعد از چند بار آسیاب، ذرات بسیار ریز قهوه و مقداری از روغن طبیعی دانه روی دندانه‌های آسیاب، محفظه داخلی و مسیر خروج پودر باقی می‌مانند. اگر این مواد برای مدت طولانی جمع شوند، ممکن است بوی قهوه مانده ایجاد کنند، مسیر خروج پودر را ببندند یا عملکرد آسیاب را تغییر دهند.

تمیز کردن آسیاب قهوه برقی با موتور و قطعات الکتریکی، با تمیز کردن آسیاب قهوه دستی یکسان نیست. حتی در دو آسیاب دستی هم ممکن است یک سازنده شست‌وشوی بعضی قطعات با آب را مجاز بداند و سازنده دیگری تأکید کند که دندانه‌های آسیاب باید کاملاً خشک بمانند.

در ادامه این راهنما از قهوه ریو، آموزش تمیز کردن آسیاب قهوه را از تمیزکاری ساده با برس تا نظافت عمیق دندانه‌ها و مخزن دنبال می‌کنیم. هدف این است که بدانید کدام قسمت را می‌توان شست، کدام قسمت باید خشک تمیز شود و چه زمانی نیاز به باز کردن آسیاب دارید.

چرا نظافت آسیاب قهوه مهم است؟

هنگام آسیاب‌شدن دانه، علاوه بر پودر قهوه، ذرات بسیار ریزی داخل دستگاه باقی می‌مانند. قهوه‌های رست تیره معمولاً روغن بیشتری روی سطح دانه دارند و به همین دلیل می‌توانند محفظه آسیاب را زودتر چرب کنند.

این موضوع فقط درباره تمیزی ظاهری نیست. وقتی قهوه قدیمی داخل مسیر خروج یا اطراف دندانه‌ها باقی می‌ماند، ممکن است همراه قهوه تازه وارد فنجان شود. تمیز بودن آسیاب هم احتمال گرفتگی مسیر خروج را کاهش می‌دهد و هم کمک می‌کند تنظیم آسیاب با ثبات بیشتری انجام شود.

اگر هنوز درباره درجه مناسب پودر برای روش‌های مختلف دم‌آوری مطمئن نیستید، مطلب نحوه اسیاب کردن قهوه و راهنمای سایز اسیاب قهوه می‌توانند راهنمای خوبی برای شما باشند. شناخت انواع اسیاب قهوه هم کمک می‌کند قبل از تمیزکاری بدانید دستگاه شما تیغه‌ای، دندانه‌ای برقی یا آسیاب دستی است.

روش تمیز کردن آسیاب قهوه؛ وسایل موردنیاز

برای تمیزکاری معمول آسیاب به ابزار زیادی نیاز ندارید. در بیشتر مدل‌های خانگی، یک برس مناسب و دستمال خشک بخش عمده کار را انجام می‌دهند و نیازی نیست هر بار دستگاه را کامل باز کنید.

وسایل کاربردی عبارت‌اند از:

• برس مخصوص آسیاب یا یک برس تمیز با موهای نسبتاً محکم

• دستمال نرم و خشک برای بدنه و قسمت‌های داخلی قابل دسترس

• دمنده دستی هوا برای خارج‌کردن ذرات از شیارها

• ظرف کوچک برای نگهداری پیچ‌ها و قطعات جدا شده

• شوینده ملایم برای مخزن‌هایی که سازنده اجازه شست‌وشوی آن‌ها را داده است

• قرص مخصوص نظافت آسیاب برای دستگاه‌های سازگار با قرص

• دفترچه دستگاه یا تصویر نحوه قرارگیری قطعات قبل از باز کردن آسیاب

برای تمیزکاری داخلی از دستمال خیس، اسپری مستقیم آب یا شوینده‌های معمول آشپزخانه استفاده نکنید، مگر سازنده در دفترچه راهنما و توضیحات محصول آن قسمت را قابل شست‌وشو معرفی کرده باشد.

نحوه تمیز کردن آسیاب قهوه برقی؛ مرحله به مرحله

تمیز کردن آسیاب قهوه برقی را زمانی شروع کنید که دستگاه از برق جدا شده باشد. اگر مقداری دانه داخل مخزن مانده، ابتدا آن را خارج کنید و در صورت امکان چند لحظه آسیاب را خالی روشن کنید تا دانه‌های باقی‌مانده از مسیر خارج شوند؛ سپس دستگاه را خاموش و از برق جدا کنید.

مرحله اول؛ تمیز کردن مخزن آسیاب قهوه

تمیز کردن مخزن آسیاب قهوه معمولاً ساده‌ترین مرحله است. هاپر یا همان مخزن دانه را جدا کنید و پودر و چربی باقی‌مانده روی دیواره آن را بررسی کنید. این لایه مخصوصاً زمانی بیشتر دیده می‌شود که مرتب از دانه‌های رست تیره استفاده می‌کنید.

در مدل‌هایی که سازنده اجازه می‌دهد، مخزن و ظرف پودر را می‌توان با آب گرم و مقدار کمی شوینده شست. Baratza برای آسیاب‌های خود شستن Hopper و Grounds Bin با آب گرم و شوینده و سپس خشک‌کردن کامل آن‌ها را توصیه می‌کند. تا وقتی قطعاتی که شسته‌اید، کاملاً خشک نشده‌اند، آن را روی آسیاب نصب نکنید.

مرحله دوم؛ تمیز کردن آسیاب قهوه با برس

برای تمیز کردن آسیاب قهوه با برس ، ابتدا مخزن را بردارید تا به قسمت داخلی آسیاب دسترسی پیدا کنید. اگر مدل دستگاه اجازه خارج‌کردن دندانه بالایی را می‌دهد، آن را دقیقاً طبق دفترچه خارج کنید و جای قطعات را به خاطر بسپارید.

برس را روی سطح دندانه‌ها، دیواره محفظه و مسیر خروج پودر حرکت دهید تا ذرات چسبیده جدا شوند. فشار بیش‌ازحد لازم نیست؛ هدف برداشتن پودر و چربی خشک‌شده است، نه ساییدن سطح فلز. برند Baratza استفاده از برس برای محفظه آسیاب و مسیر خروج را جزو نظافت دوره‌ای توصیه می‌کند.

اگر بخشی از مسیر خروج با قهوه فشرده مسدود شده است، ابتدا دستگاه را از برق جدا کنید و سپس طبق راهنمای همان مدل، مسیر را پاک کنید. در بعضی آسیاب‌های Baratza حتی تجمع قهوه داخل Chute (مسیر خروجی پودر قهوه از داخل آسیاب به سمت مخزن یا پرتافیلتر) می‌تواند باعث گرفتگی دستگاه شود.

مرحله سوم؛ تمیز کردن تیغه آسیاب قهوه

در فارسی معمولاً به قسمت برش‌دهنده هر آسیاب «تیغه» گفته می‌شود، اما دو ساختار متفاوت وجود دارد. آسیاب‌های ساده Blade یک تیغه چرخان دارند؛ در مقابل، بیشتر آسیاب‌های مناسب اسپرسو و قهوه دمی از دو دندانه یا Burr استفاده می‌کنند که دانه میان آن‌ها خرد می‌شود.

برای تمیز کردن تیغه آسیاب قهوه یا دندانه‌های Burr، در حالت معمول از برس خشک استفاده کنید. روی قطعات فلزی داخلی آب نریزید مگر دفترچه همان مدل صراحتاً اجازه داده باشد. 1Zpresso برای بسیاری از آسیاب‌های دستی خود شست‌وشوی دندانه‌ها با آب را ممنوع و استفاده از برس و دمنده هوا را توصیه می‌کند. Comandante هم درباره بعضی مدل‌ها، به‌خصوص دندانه‌های فولاد کربنی، بر خشک نگه‌داشتن این قسمت تأکید دارد.

مرحله چهارم؛ مسیر خروج پودر را پاک کنید

قسمت خروجی آسیاب جایی است که پودر بعد از عبور از دندانه‌ها به مخزن یا پرتافیلتر می‌ریزد. پودرهای ریز ممکن است روی دیواره این قسمت بمانند و با گذشت زمان جمع شوند.

با برس باریک یا دمنده دستی ذرات را از مسیر خارج کنید. اگر آسیاب برای خرید قهوه اسپرسو استفاده می‌شود و درجه آسیاب همیشه بسیار ریز است، بهتر است این قسمت را بیشتر بررسی کنید؛ چون پودر ریز راحت‌تر داخل شیارها و گوشه‌های مسیر می‌ماند.

مرحله پنجم؛ دستگاه را دوباره ببندید

بعد از اطمینان از تمیز و خشک بودن قطعات، دندانه و مخزن را دقیقاً در جای اولیه خود قرار دهید. اگر برای خارج‌کردن تیغه‌های Burr مجبور شده‌اید تنظیم درجه آسیاب را تغییر دهید، ممکن است بعد از بستن دوباره نیاز باشد نقطه تنظیم قبلی را پیدا کنید.

در مدل‌هایی که سیستم کالیبراسیون مشخص دارند، نحوه باز و بسته‌کردن اهمیت زیادی دارد. راهنماهای رسمی 1Zpresso برای همین موضوع ترتیب دقیق فنر، محور، دندانه و قطعات تنظیم را مشخص می‌کنند.

چگونه آسیاب قهوه را بدون باز کردن تمیز کنیم؟

اگر دستگاه عملکرد طبیعی دارد و فقط می‌خواهید روغن و پودر باقی‌مانده داخل مسیر کمتر شود، همیشه لازم نیست آسیاب را کامل باز کنید. یکی از روش‌ها استفاده از قرص مخصوص تمیز کننده آسیاب است؛ البته فقط برای دستگاه‌هایی که سازنده آسیاب استفاده از این قرص‌ها را مجاز بداند.

Grindz یکی از محصولات شناخته‌شده تمیزکننده اسپرسوساز است که برای عبور از آسیاب‌های Burr طراحی شده و برای جمع‌کردن روغن و ذرات باقی‌مانده داخل محفظه استفاده می‌شود. Urnex اعلام می‌کند این قرص‌ها برای پاک‌کردن باقی‌مانده قهوه از دندانه‌ها و محفظه آسیاب طراحی شده‌اند.

روش استفاده به مقدار درج‌شده روی بسته محصول بستگی دارد. بعد از عبور قرص از آسیاب، معمولاً مقداری دانه قهوه از دستگاه عبور داده می‌شود تا ذرات باقی‌مانده تمیزکننده خارج شوند. این روش جای نظافت دوره‌ای مخزن و مسیر خروج را نمی‌گیرد، اما برای تمیزکردن قسمت داخلی بدون بازکردن کامل دستگاه کاربردی است.

تمیز کردن آسیاب قهوه دستی

تمیز کردن آسیاب قهوه دستی از نظر ایمنی ساده‌تر است چون موتور و برق ندارد، اما این به معنای قابل شست‌وشو بودن تمام قطعات نیست. بسیاری از آسیاب‌های دستی دارای دندانه فولادی، بلبرینگ و سیستم تنظیم درجه هستند که باید خشک نگه داشته شوند.

برای تمیزکاری معمول، مخزن پودر را باز کنید، پودر باقی‌مانده را تخلیه کنید و با برس قسمت داخلی را تمیز کنید. اگر نیاز به نظافت عمیق دارید، فقط قطعاتی را جدا کنید که در دفترچه قابل جداشدن معرفی شده‌اند.

1Zpresso برای تعدادی از آسیاب‌های دستی خود تمیزکاری ماهانه را پیشنهاد می‌کند و در راهنماهایش نشان می‌دهد که دندانه‌ها و قسمت داخلی با برس و دمنده هوا پاک شوند. Comandante هم برای C40 استفاده از برس برای Burr و فضای داخلی آسیاب را پیشنهاد می‌کند.

چگونه آسیاب قهوه را عمیق تمیز کنیم؟

تمیزکاری عمیق زمانی لازم می‌شود که برس‌زدن ساده نتواند روغن و پودر قدیمی را از قسمت‌های داخلی خارج کند یا آسیاب مدت زیادی تمیز نشده باشد. پیش از بازکردن دستگاه، از چیدمان قطعات عکس بگیرید و دفترچه همان مدل را بررسی کنید.

روند کلی برای آسیاب‌های قابل بازشدن به این شکل است:

1. آسیاب برقی را از برق جدا کنید یا در آسیاب دستی دسته را بردارید.

2. دانه و پودر باقی‌مانده را کاملاً خارج کنید.

3. مخزن دانه و مخزن پودر را جدا کنید.

4. قطعات قابل جداسازی را طبق دفترچه باز کنید.

5. دندانه‌ها و محفظه را با برس تمیز کنید.

6. مسیر خروجی را از پودر فشرده خالی کنید.

7. فقط قطعات مجاز را با آب بشویید.

8. تمام قطعات شسته‌شده را کاملاً خشک کنید.

9. آسیاب را با ترتیب صحیح دوباره ببندید.

10. تنظیم آسیاب را بررسی کنید و مقدار کمی قهوه آسیاب کنید تا از عملکرد درست دستگاه مطمئن شوید.

در بعضی آسیاب‌ها بازکردن پیچ‌های خاص می‌تواند کالیبراسیون کارخانه را تغییر دهد. Comandante برای نمونه هشدار می‌دهد سه پیچ نگهدارنده Burr مدل C40 نباید توسط کاربر باز شوند، چون تنظیم دقیق آن‌ها در کارخانه انجام شده است.

آسیاب قهوه را هر چند وقت یک بار تمیز کنیم؟

پاسخ به سؤال آسیاب قهوه را هر چند وقت یک بار تمیز کنیم؟ به مقدار مصرف، نوع قهوه و مدل آسیاب بستگی دارد. دستگاهی که در خانه هفته‌ای چند بار استفاده می‌شود با آسیاب یک کافه که روزانه چند کیلو قهوه از آن عبور می‌کند برنامه یکسانی ندارد.

Baratza برای نظافت دوره‌ای آسیاب‌های خانگی خود بازه حدود ۴ تا ۶ هفته را مطرح می‌کند و توصیه می‌کند هنگام استفاده زیاد از رست‌های تیره، فاصله نظافت کوتاه‌تر شود.

Mahlkönig برای آسیاب‌های تجاری با حجم مصرف متوسط تا زیاد حتی استفاده روزانه از تمیزکننده مخصوص در پایان کار را توصیه می‌کند. این تفاوت نشان می‌دهد فاصله نظافت باید بر اساس حجم واقعی آسیاب‌شدن قهوه تعیین شود، نه یک عدد ثابت برای همه دستگاه‌ها.

آیا می‌توان آسیاب قهوه را با آب شست؟

جواب کوتاه این است: کل آسیاب را نه. موتور و قسمت‌های الکتریکی آسیاب برقی نباید با آب تماس پیدا کنند و نحوه شست‌وشوی Burr، محور و بلبرینگ هم باید دستور سازنده در دفترچه توضیحات محصول را بررسی کنید.

بعضی مخزن‌ها و ظروف جمع‌آوری پودر قابل شست‌وشو هستند. برای نمونه Baratza شست‌وشوی Hopper و Grounds Bin بعضی آسیاب‌های خود را با آب گرم و شوینده مجاز می‌داند، به شرط اینکه پیش از نصب کاملاً خشک شوند. در مقابل، 1Zpresso در راهنمای بسیاری از آسیاب‌های دستی خود توصیه می‌کند کل آسیاب و دندانه‌ها با آب شسته نشوند.

پس به‌جای یک قانون کلی، قسمت‌ها را جدا کنید: مخزن قابل شست‌وشو ممکن است با آب تمیز شود؛ Burr و مکانیزم داخلی فقط در صورت تایید سازنده.

بهترین روش تمیز کردن آسیاب قهوه چیست؟

بهترین روش تمیز کردن آسیاب قهوه برای بیشتر مصرف‌کنندگان ترکیبی از تمیزکاری خشک و نظافت دوره‌ای است. لازم نیست بعد از هر بار دم‌آوری آسیاب را باز کنید؛ اما نباید اجازه دهید چند ماه پودر و چربی قهوه داخل آن باقی بماند.

یک برنامه ساده و کاربردی چنین است:

• مخزن و مسیر خروج را مرتب بررسی کنید.

• پودرهای باقی‌مانده را با برس خارج کنید.

• هر چند هفته، Burr و محفظه داخلی را طبق دفترچه تمیز کنید.

• اگر از رست تیره استفاده می‌کنید، فاصله نظافت را کوتاه‌تر کنید.

• برای نظافت بدون باز کردن، فقط از قرص مخصوص و سازگار با آسیاب استفاده کنید.

• قطعات داخلی را بدون اجازه سازنده با آب نشویید.

• بعد از باز کردن آسیاب، تنظیم و کالیبراسیون آن را بررسی کنید.

تمیز بودن آسیاب مخصوصاً وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که درجه‌های مختلف را برای چند روش دم‌آوری استفاده می‌کنید. مثلاً پودر مناسب موکاپات با پودر فرنچ پرس یکسان نیست و باقی‌ماندن مقدار زیادی پودر ریز از تنظیم قبلی می‌تواند وارد آسیاب بعدی شود. همین موضوع درباره آسیاب قهوه برای مینی پرسو هم صدق می‌کند.

آیا برای تمیز کردن آسیاب از برنج استفاده کنیم؟

استفاده از برنج خام یکی از روش‌هایی است که در بعضی آموزش‌های قدیمی دیده می‌شود، اما نباید آن را به‌عنوان نسخه عمومی برای همه آسیاب‌ها در نظر گرفت. Baratza توصیه می‌کند برای آسیاب Burr از قرص مخصوص تمیزکننده استفاده شود و هشدار می‌دهد برنج می‌تواند به موتور فشار وارد کند یا باقی‌مانده آن داخل گیر کند.

تمیز نکردن آسیاب چه تاثیری روی طعم قهوه دارد؟

پودر و روغن قهوه‌ای که برای مدت طولانی داخل آسیاب باقی می‌مانند، می‌توانند بو و طعم قهوه قدیمی را به دانه تازه منتقل کنند. این موضوع مخصوصاً بعد از تغییر قهوه بیشتر به چشم می‌آید؛ مثلاً وقتی بعد از یک رست تیره و روغنی، سراغ قهوه‌ای با عطر و طعم متفاوت می‌روید.

حتی اگر سؤال آیا قهوه تازه آسیاب شده بهتر است ؟ را از نظر تازگی بررسی کنیم، تمیزی آسیاب بخشی از ماجراست. آسیاب‌کردن درست پیش از دم‌آوری مزیت زیادی دارد، اما اگر مقداری قهوه قدیمی از چند هفته قبل داخل خروجی دستگاه مانده باشد، بخشی از آن وارد فنجان می‌شود و عطر و طعم قهوه عصاره‌گیری‌شده را کاملا تغییر می‌دهد.

اگر برای روش‌های مختلف دانه جداگانه تهیه می‌کنید، از قیمت قهوه ترک تا خرید قهوه اسپرسو ، بهتر است قبل از تغییر قهوه، وضعیت محفظه و مسیر خروجی آسیاب را هم بررسی کنید.

جمع‌بندی

تمیز کردن آسیاب پیچیده نیست؛ بیشتر اوقات یک برس، چند دقیقه زمان و توجه به قسمت‌هایی که پودر قهوه در آن‌ها جمع می‌شود کافی است. مخزن و خروجی را مرتب بررسی کنید، Burr یا تیغه را طبق دستور همان دستگاه تمیز نگه دارید و برای شست‌وشو با آب یا بازکردن کامل آسیاب، حتماً به دفترچه مدل خودتان توجه کنید.

در نهایت، روش تمیز کردن آسیاب قهوه باید متناسب با نوع دستگاه و مقدار استفاده باشد. یک آسیاب دستی کم‌مصرف شاید ماهی یک بار به نظافت کامل نیاز داشته باشد، در حالی که آسیاب یک کافه باید بسیار بیشتر تمیز شود. هدف این نیست که دستگاه دائماً باز شود؛ هدف این است که پودر و روغن قهوه آن‌قدر داخل آسیاب باقی نمانند که روی عملکرد دستگاه و طعم قهوه بعدی اثر بگذارند.

سوالات متداول